Helder met Hefboom: Wat bedoelen we met een inclusieve samenleving?

‘Inclusie’ is een begrip dat overal opduikt. In de pers, op sociale media, in scholen, op de werkvloer. Maar waar staat het precies voor? En vooral: hoe kunnen we er samen voor zorgen dat inclusie geen idealistisch streven blijft maar dat het een realiteit wordt in onze samenleving?  

In deze Helder met Hefboom leggen we uit wat een inclusieve samenleving inhoudt en hoe Hefboom er een steentje aan bijdraagt.

Inclusie, wat betekent dat nu eigenlijk?

Als je de betekenis van ‘inclusie’ opzoekt, stoot je al snel op verschillende definities.  Wikipedia omschrijft inclusie bijvoorbeeld als “de insluiting in de samenleving van achtergestelde groepen op basis van gelijkwaardige rechten en plichten. Inclusie staat tegenover uitsluiting en discriminatie.”  

Dat betekent een samenleving waarin je een plek hebt om te wonen, kansen krijgt om te werken, deel uitmaakt van een gemeenschap én gewaardeerd wordt om wie je bent. In een inclusieve samenleving kan iedereen, ongeacht afkomst, leeftijd, beperkingen, gezondheid, genderidentiteit of socio‑economische situatie, deelnemen aan het dagelijks leven. Heel kort samengevat: een samenleving waarin iedereen een plek heeft én meetelt.  

Om echt van inclusie te kunnen spreken, moeten we verder gaan dan het idee dat ‘iedereen mag meedoen’. Dat lijkt logisch, maar is niet de realiteit. Inclusie draait om actief drempels wegwerken, kansen creëren en systemen zo inrichten dat niemand tussen de plooien valt.  

Inclusie is een proces, een keuze. En vooral een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Bij Hefboom geloven we dan ook dat inclusiviteit pas echt vorm krijgt wanneer organisaties, burgers, overheid en ondernemers dezelfde ambitie delen om iedereen bij de samenleving te betrekken. 

‘Helder met Hefboom’ is een reeks waarin wij -Hefboom- jullie verschillende (financiële) topics zo helder mogelijk toelichten, want als het voor ons allemaal helder is, kunnen we samen nog meer een hefboom vormen. Bekijk hier de video over inclusiviteit en een inclusieve samenleving.

Sociaal ondernemerschap versterkt inclusie

Hefboom ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een meer rechtvaardige, duurzame en inclusieve samenleving. Dat kan je opdelen in drie grote domeinen: inclusief wonen, inclusief werken en inclusief leven. 

• Inclusief wonen: Een menswaardig bestaan begint bij een dak boven je hoofd. Een onderdak betekent veiligheid, autonomie en een basis voor een waardig leven van waaruit je verder kan bouwen. Inclusief wonen betekent dat iedereen toegang moet hebben tot kwalitatieve en betaalbare huisvesting. Ook mensen met een zorgnood of beperkte middelen. Volgens het housing first-principe is huisvesting dan ook een fundamenteel recht, van waaruit multidisciplinaire ondersteuning kan aangeboden worden voor mensen die kwetsbaar zijn door chronische dakloosheid. 

• Inclusief werken: Werk geeft mensen kansen om deel te nemen aan de samenleving, economisch zelfstandiger te zijn en indien mogelijk ook hun vaardigheden verder te ontwikkelen. Maar niet iedereen vindt vandaag even gemakkelijk zijn weg op de arbeidsmarkt. Organisaties die sociale tewerkstellingsplaatsen creëren of mensen duurzaam naar werk begeleiden, spelen daarom een cruciale rol. 

• Inclusief leven: Inclusief leven gaat over deelnemen aan cultuur, natuur, sport, ontmoeting en gemeenschapsactiviteiten. Het gaat over verbinding, creativiteit en welzijn. Ook voor mensen in de meest kwetsbare posities in onze samenleving. 

Wie sociaal onderneemt en inzet op inclusieve werkplekken, vrijetijdsbestedingen, woonplaatsen of ecologische thema’s, draagt bij aan meer inclusieve samenleving.  

Hoe Hefboom inclusiviteit versterkt

Inclusie is geen modewoord. Het is een noodzakelijke voorwaarde voor een solidaire en toekomstbestendige samenleving. Het vraagt tijd, middelen, expertise en een sterk netwerk om die verandering teweeg te brengen.  

Daarom steunen we met Hefboom organisaties en maatschappelijke initiatieven die inclusief wonen, werken en leven in hun missie dragen. We bieden aangepaste kredieten waarmee sociaal en duurzame organisaties kunnen investeren in infrastructuur, renovaties, nieuwe activiteiten of de uitbreiding van hun werking om hun sociale missie verder te laten groeien.  

Naast financiering bieden we ook financieel-zakelijke begeleiding en administratieve dienstverlening aan. Want sterke organisaties hebben meer slagkracht om hun sociale missie te realiseren.  

Inclusie is een werk van en voor iedereen

Een inclusieve samenleving ontstaat niet vanzelf. Ze groeit waar organisaties kansen creëren, waar ondernemers sociaal durven innoveren en waar mensen samenwerken rond gedeelde waarden.  

Socialprofitorganisaties tonen aan dat inclusie geen abstract begrip is maar iets waar we dagelijks werk van moeten maken. Met Hefboom ondersteunen we duizenden inspirerende organisaties die daar dagelijks aan bijdragen. Denk bijvoorbeeld aan hoe biolandbouwers, maatwerkbedrijven circulaire ondernemers, sociaal‑culturele organisaties, kunstenaars en betaalbare wooninitiatieven elk op hun manier bijdragen aan dat brede en rijke sociale en duurzame weefsel.  

Het afgelopen jaar ondersteunden we zo bijvoorbeeld CV Valkerij dat woningen bouwt voor daklozen, Tumult vzw dat zich al meer dan 50 jaar inzet tegen uitsluiting van jongeren, maar ook Het Gerucht: een rondvarend theater dat verhalenverteller Meneer Zee naar kinderen over heel Vlaanderen brengt en HEG Malle, een coöperatie voor betaalbare hernieuwbare energie.  

Bij Hefboom willen we die beweging naar een inclusievere samenleving dan ook verder versterken. Door projecten te blijven financieren en begeleiden die wonen, werken en leven toegankelijker maken voor iedereen. 

Of ontdek hier meer over onze missie
en wat we samen verwezenlijken
met ons netwerk en onze coöperanten: