Helder met Hefboom: Wat is ethische financiering?
Bij ethische financiering wordt geld ingezet voor het algemeen belang en om maatschappelijke meerwaarde te creëren. Daarbij worden specifieke morele principes gehanteerd bij het ophalen én het inzetten van dat geld.
Het traditionele bankwezen speelde oorspronkelijk een sociale rol met bijvoorbeeld pandjeshuizen of spaar- en coöperatieve banken. Maar die sociale en ethische waarden zijn sinds de jaren 1930 bij klassieke banken steeds meer naar de achtergrond verdwenen en financieel rendement werd steeds vaker de drijvende factor. Die evolutie heeft in de jaren 60 en 70 gaandeweg geleid tot de opkomst van een nieuwe generatie sociale en ethische financiers. Zij stellen sociale inclusie centraal en focussen op duurzame investeringen met een maatschappelijke meerwaarde.
Er bestaat vandaag nog geen éénduidige definitie voor ethische of sociale financiering maar de ethische waarden zijn universeel. FEBEA, de Europese federatie voor ethische en alternatieve banken en financiers omschrijft het als volgt: “Ethische financiering is actief in alle sectoren van het maatschappelijk middenveld waar burgers zich inzetten voor een betere wereld.” Het is dus geen beschermde term en je let best op wanneer dit gebruikt wordt.
Impact first: maatschappelijke meerwaarde als primair doel
Ethische financiering werkt volgens morele, ecologische en sociaal-culturele waarden. Het vertrekt vanuit een model waarin geld bijdraagt aan de positieve ontwikkeling van de samenleving. Daarbij is het eerste doel niet om winstmaximalisatie na te streven of aan financiële speculatie te doen maar om duurzame maatschappelijke verandering te creëren, oftewel impact-financiering.
Dat betekent niet dat klassieke banken geen positieve impact kunnen creëren, maar het verschil ligt hem in het feit dat zij beslissen over waar geld vandaan komt en waar het geïnvesteerd wordt. Klassieke banken of financiële instellingen vertrekken meestal vanuit ‘negatieve’ criteria waarmee louter bepaalde controversiële of schadelijke sectoren – vaak beperkt – uitgesloten worden.
Bij ethische financiering kies je bewust voor een model waarbij geld de hele samenleving bedient, door in te zetten op sociale inclusie, duurzame ontwikkeling, het versterken van de sociale economie en sociaal ondernemerschap. Ook nieuwe activiteiten en innovatieve oplossingen worden actief ondersteund dankzij ethische financiering zoals duurzame landbouw en voedingsketen, hernieuwbare energie, innovatieve woonvormen, armoedebestrijding, integratie etc.
Dit zijn vaak sectoren die ‘geduldig kapitaal’ vragen om te kunnen ontwikkelen en groeien, waardoor ze bij klassieke banken in de beginfase moeilijker toegang tot financiering krijgen. In ethische financiering is de maatschappelijke meerwaarde op (middel)lange termijn dus minstens even belangrijk als de financiële winst.
‘Helder met Hefboom’ is een reeks waarin wij -Hefboom- jullie verschillende financiële topics zo helder mogelijk toelichten, want als het voor ons allemaal helder is, kunnen we samen nog meer een hefboom vormen. Bekijk hier de video over ethische financiering.
Sterke lokale verankering en betrokkenheid
Een ander kenmerk van ethische financiers is hun sterke lokale verankering en het sociaal-economisch landschap waarin ze actief zijn. Omdat ethische financiers inzetten op lokale en maatschappelijke meerwaarde, hebben ze een beter begrip van hun klanten, netwerk en de concrete projecten waarin ze investeren.
Die nabijheid zorgt ervoor dat ethische financiers voeling hebben met wat er leeft en waar hun klanten nood aan hebben. Dat vertaalt zich verder ook in de manier waarop een ethische bank georganiseerd is: vanuit een brede participatie van werknemers en aandeelhouders.
Die brede basis beschermt ethische financiële instellingen bovendien tegen eventueel machtsmisbruik of manipulatie van partijen die te veel invloed kunnen hebben op de onafhankelijke werking.
Transparantie, bewustzijn en controle over je geld
De grote betrokkenheid en democratische werking van ethische financiers betekent een grote transparantie over de werking. Zo is er een duidelijk zicht op waar de middelen vandaan komen en waar ze naartoe gaan.
Daarnaast dragen ethische financiers ook bij aan het vergroten van het publieke bewustzijn over de rol van geld. Ze bieden een solide alternatief voor de tekortkomingen van de reguliere economie, die gebaseerd is op kortetermijndenken met financiële winst als voornaamste doel.
Door te kiezen voor een organisatie die zich richt op ethisch financieel beheer van jouw geld, kies je ervoor om lokale gemeenschappen, de sociale economie en duurzame ontwikkeling te ondersteunen zonder te grote risico’s.
Meer weten over hoe wij geld op
een ethische manier aan het werk zetten?
Of ontdek hier meer over onze missie
en wat we samen verwezenlijken
met ons netwerk en onze coöperanten:
