40 jaar Hefboom: een korte geschiedenis
Hefboom werd opgericht in 1985 door actoren uit de armoedebestrijding en sociale economie. Hun doel was om nieuwe initiatieven in deze sectoren te ondersteunen met financiering, in een periode waarin sociale economie nog weinig toegang had tot klassieke bankfinanciering. Dit maakte Hefboom tot een pionier in ethische impact financiering in België.
De missie was vanaf het begin duidelijk: bouwen aan een inclusieve en rechtvaardige samenleving via sociaal en duurzaam ondernemerschap. Deze missie blijft tot op vandaag de kern van onze werking.
In een notendop:
- 1985-1990: Start als coöperatieve vennootschap met focus op kredieten voor sociale tewerkstelling en maatwerkbedrijven.
- 1990-2000: Uitbreiding naar bredere socialprofitsector, inclusief welzijn, cultuur en ecologie.
- 2000-2010: Hefboom professionaliseert zijn diensten en voegt advies (begeleiding) toe naast financiering.
- 2010-2020: Hefboom start met administratieve en financiële dienstverlening voor coöperaties (2010), wordt erkend als coöperatie met het Solidaire Financieringslabel en lanceert in 2012 het Impulskrediet voor kwetsbare ondernemers.
- 2020-heden: Hefboom beheert meer dan €90 miljoen aan kredieten en ondersteunt jaarlijks honderden organisaties met financiering (kredieten), begeleiding en dienstverlening.
- 2025: 40 jaar Hefboom en lancering van een bestemd fonds van €100.000 voor gratis begeleiding aan organisaties die werken met kwetsbare jongeren en rond armoedebestrijding
In de beginjaren kende Hefboom jaarlijks gemiddeld 1 miljoen euro aan kredieten goed. Een bedrag dat inmiddels méér dan vertienvoudigd is. “In 2024 keurde Hefboom in totaal voor 12 miljoen euro goed aan kredieten. Waarvan 10 miljoen euro voor sociale en duurzame ondernemers, 1 miljoen euro voor de kunst- en cultuursector en nog eens 1 miljoen euro voor kwetsbare ondernemers die geen toegang tot bankfinanciering hebben”, zegt Hefboom-directeur John Vanwynsberghe. In de afgelopen 20 jaar ondersteunde Hefboom als onafhankelijke en ethische financier al meer dan 1.630 organisaties en kwetsbare ondernemers, voor bijna 90 miljoen euro.
Een ecosysteem voor sociaal en duurzaam ondernemerschap
Naast een eigen aanbod voor de brede socialprofitsector, speelt Hefboom ook een rol in de oprichting van partnerschappen. Zo stond Hefboom mee aan de wieg van Trividend cv (risicokapitaal voor sociale en circulaire economie), Febea (Europese federatie voor ethische financiers), Collectief.coop (aankoopcentrale voor de social profit) en lokale projecten zoals de in 2024 opgerichte Energiegemeenschap Malle cv (toegankelijk initiatief voor energiedelen).
“Hefboom is van pionier uitgegroeid tot een voortrekker in het financieren en professionaliseren van de social-profitsector in België. We zijn overtuigd dat een inclusieve samenleving en een bloeiende economie hand in hand kunnen gaan”, zegt Vanwynsberghe. “We kunnen enkel van echte welvaart blijven spreken als inclusief wonen, werken en leven een realiteit is voor iedereen. De uitdagingen zijn groot, maar we bouwen daar elke dag onvermoeibaar aan verder.”
40 jaar Hefboom samenvatten?
40 jaar Hefboom voor sociaal en duurzaam ondernemerschap samenvatten, lijkt bijna een onmogelijke opdracht. Toch deden we een poging. We gingen met een aantal prominente figuren uit de Hefboom-geschiedenis in gesprek en goten deze in een documentaire. Die kan je hier nu bekijken en bewonderen:
40 jaar Hefboom: het jubileumfeest
Om deze mijlpaal te vieren, brachten we ons Hefboom-netwerk samen voor een groot feest. Daarvoor verzamelden we midden oktober in de Beursschouwburg in Brussel met coöperanten, klanten, sympathisanten, partners en het team. We kwamen samen om te klinken op 40 jaar ondersteuning van sociaal en duurzaam ondernemerschap. Maar vooral ook om te luisteren naar en te leren van elkaar, en om de krachten verder te bundelen. Het was een boeiende avond met enkele topsprekers die bevestigden hoe belangrijk het is om samen onze schouders te blijven zetten onder een inclusieve en duurzame samenleving. Herbeleef hier de avond.